Miejscowości wchodzące w skład Sołectwa Małoszyce: Małoszyce
HISTORIA, PRZYRODA, OBRZĘDY (Źródło: Album "Gmina Nowa Wieś Lęborska", Wydawnictwo Bernardinum, ISBN 978-83-8127-693-1)
Małoszyce: należą do starszych miejscowości powiatu lęborskiego, jakie istniały już w czasach zwierzchności książąt gdańskich przed rokiem 1295.
Najstarsza znana wzmianka o Małoszycach pochodzi z aktu „kupna” z 12.04.1310 roku. Jednak tradycje osadnicze są znacznie starsze, bowiem napotykano tu groby urnowe kultury pomorskiej (VII – II wiek p.n.e.). Już w roku 1356 i 1357 wzmiankuje się o Maćku lub Macieju z Małoszyc, który był sędzią ziemskim. W roku 1437 ustala się służebność i daniny z Małoszyc (2 marki czynszu rocznie). Ród owego Macieja i później też wymienionego Mikołaja z Małoszyc przetrwał tutaj zapewne do 25.04.1507 roku, kiedy miejscowy folwark wykupiło miasto Lębork i uzyskało akceptację tej transakcji. Inne źródła dotyczące powinności lennych Małoszyc pochodzą z 15.03.1538 roku i 7.03.1575 roku. Potomkowie Macieja i Mikołaja – Małoszyccy mieszkali tutaj jeszcze do roku 1653, jako administratorzy tego miejskiego teraz folwarku, następnie przenieśli się do powiatu bytowskiego. Najwyraźniej Lębork nie miał wiele pożytku z tej włości, bowiem stopniowo podupada ona i już w roku 1553 miasto odsprzedało urząd sołtysa w Małoszycach za 80 chełmińskich marek. Nad rujnacją ekonomiczną tej wsi ubolewa się w roku 1658. Wreszcie władze lęborskie sprzedały jej pozostałości za 8 500 fl orenów 28.03.1672 roku. W roku 1638 Małoszyce posiadały obszar 34 włók (około 544 ha). W roku 1683 spory graniczone między Małoszycami i Lęborkiem rozstrzygnięto na korzyść miasta. W Małoszycach i Kębłowie – należących wówczas do Lęborka, działali zapewne nieuprawnieni rzemieślnicy – partacze, konkurenci miejskiego rzemiosła. Dlatego też 12.06.1634 roku książę szczeciński Bogusław XIV zaleca stosowanie represji wobec owej niewykwalifi kowanej konkurencji. W roku 1683 w Małoszycach było 9 gospodarstw chłopskich. Na przełomie XVIII i XIX wieku były tu już 2 folwarki: Małoszyce i Molczyce (drugi z nich był wówczas nową osadą). Nabywcą Małoszyc 28.03.1673 roku był niejaki von Flotow (Flatow?), który sprzedał je za 18 000 talarów von Bohnowi Ten z kolei zbył je za 28 000 talarów pułkownikowi Maurycemu Dytrykowi Wejherowi – 30.09.1710 roku. Tenże Wejher, już za swego życia, przekazał posiadłość swemu najstarszemu synowi Bogusławowi Teodorowi (2.05.1750). Kolejnym nabywcą (przez kupno) w roku 1762 stał się najmłodszy brat poprzedniego Filip Jerzy, który odsprzedał w roku 1769 dobra małoszyckie Janowi Ludwikowi von Folkersamb. Ostatni, 26.06.1792 roku odstąpił owe włości
nabywcy von Blankenso. W roku tym przez Małoszyce przebiegała droga pocztowa z Warmii przez Lębork – Oskowo – Słupsk do Berlina. Był tu 1 folwark, 5 chłopów, 3 zagrodników, 1 karczma, 1 kuźnia i nowo założony folwark w Molczycach (Henriettenthal). W Molczycach znajdowało się wtedy 19 domów mieszkalnych.
Miejscowość miała urodzajną ziemię, dobre pastwisko, duży las bukowy i sosnowy oraz 5 stawów rybnych. Za uzyskaną w końcu XVIII wieku donację państwową w kwocie 3 000 talarów miano założyć 1 nowy folwark. Wyjątkowo, za akceptacją króla pruskiego 31.07.1797 roku posiadaczem Małoszyc stał się mieszczanin Gotthilf Fryderyk Dalmer, który dzierżył je jeszcze w roku 1807. Dopiero 9.10.1807 roku wydano edykt zezwalający mieszczanom i chłopom nabywać i posiadać dobra ziemskie. Od 11.11.1810 roku zniesiono feudalną zależność chłopa od szlachcica. Były to pośrednie następstwa wydarzeń zapoczątkowanych wielką rewolucją francuską w roku 1789. Następnie pojawia się tu właściciel von Witt, w efekcie sekwestracji, po Witcie, posiadaczką jest Słupska Dyrekcja Ziemska. Od roku 1831 dobra te dzierży potomek starej miejscowej rodziny von Lettow, który od roku 1838 stał się członkiem Lęborskiego Towarzystwa Rolniczego (Lauenburger Landwirtschaftlicher Verein). Von Oeynhausen nabył je za 52 000 talarów w roku 1842, on też polecił w roku 1857 zbudować miejscową, prywatną kaplicę. Od 8.09.1888 roku Małoszyce posiadał Leon von der Marwitz, od 5.07.1892 roku – Tiburtius, od 28.06.1894 roku – Otton Neumann, który zbudował gorzelnię z napędem parowym. W Małoszycach zbudowano w roku 1896 pierwszy w powiecie napędzany parą wodociąg (w Lęborku miejski wodociąg uruchomiono jesienią 1912 roku) o 700 metrowej długości. Jednocześnie egoistyczna polityka obszarników w okresie uwalniania chłopów od poddaństwa sprawiła, że jeszcze w 1940 roku zanotowano tu tylko 5 pełnych gospodarstw chłopskich i 3 gospodarstwa zagrodników. Od 22.10.1902 roku folwark małoszycki posiadał Paweł Moek, który uprzednio sprzedał swą posiadłość ziemską w Karwicy (1.07.1902). Cena sprzedaży Małoszyc wyniosła 480 000 marek. Moek zbudował w 1907 roku koło gospody w Małoszynie (przy linii kolejowej Lębork – Maszewo) cegielnię, wyposażoną od roku 1909 w napęd parowy, z własną bocznicą kolejową. Także lęborska księga adresowa wymienia Pawła Moeka jako właściciela Małoszyc w roku 1925. W folwarku czynna była również jedna z 24 gorzelni w powiecie. Niegdyś tu miały być aż 3 takie urządzenia. Dawniej istniejąca obok folwarku wieś chłopska z sołtysem zanikła. Około 1910 roku do folwarku w Małoszycach należał istniejący do dziś park oraz 3 500 mórg lasów z bogatą zwierzyną i runem leśnym. W roku 1910 Małoszyce tworzyły okręg folwarczny (Gutsbezirk) o powierzchni 1 456 ha z 275 mieszkańcami – w wójtostwie
Osowo.
RADA SOŁECKA, kadencja 2024-2029:
Sołtys: Matwiej Dariusz
Rada Sołecka: Ewa Nagórska, Henryka Storcz, Maria Deperas, Teresa Ramczykowska.
Wykaz ostatnich inwestycji realizowanych w sołectwie:
